Những vùng "đất trắng" vì tác động của chất da cam/dioxin

Tuy nhiên, điều đó hoàn toàn không đủ để có được những động thái từ phía chính phủ Mỹ nhằm nhận trách nhiệm về nỗi đau da cam.

Vấn đề nằm ở chỗ tranh cãi kéo dài chung quanh ảnh hưởng của các chất diệt cỏ ở cả hai nước. Một số nhà khoa học vẫn còn nghi ngờ chất da cam và các chất rụng lá khác là nguyên nhân trực tiếp của các căn bệnh. Chính phủ Mỹ và các công ty hóa chất chưa bao giờ công nhận chất dioxin gây dị tật thai nhi với lý do là thiếu bằng chứng thực nghiệm trên người (điều mà sẽ không thể có do dioxin bị cấm thí nghiệm trên người).

Trong khi những bài báo xuất hiện trên truyền thông Mỹ cùng các tranh luận về tác hại của chất da cam chưa có hồi kết thì cuộc sống của các nạn nhân da cam Việt Nam vẫn tiếp tục diễn ra trong điều kiện bi thảm.

Trong chiến tranh Việt Nam, các quan chức Mỹ liên quan đến chiến dịch rải chất khai quang diệt cỏ luôn trấn an rằng “chất làm rụng lá không nguy hiểm”. Chính quyền Sài Gòn khi ấy cũng thuyết phục binh lính và người dân tin như vậy.

Theo các tài liệu của chính quyền Việt Nam cộng hòa, cũng giống như binh lính Mỹ, ở nhiều vùng, thường dân Việt Nam sử dụng các thùng đựng hoá chất để tắm rửa và nướng thịt. Do tin rằng các hoá chất này là vô hại nên binh lính Việt Nam cộng hòa thường bán những thùng phuy rỗng nhưng vẫn còn khoảng năm gallon chất làm rụng lá cho người dân các vùng phụ cận sân bay Đà Nẵng hoặc Biên Hoà.

Trong vòng 10 năm từ 1961-1971, khu vực sân bay A So (Thừa Thiên – Huế) là nơi hứng chịu hậu quả nặng nề của hơn 432.812 gallon thuốc diệt cỏ (chứa khoảng 11kg dioxin).

Đông Sơn - nơi có sân bay A So ngày trước là điểm nút đường mòn Hồ Chí Minh với vô vàn cung, nhánh đường bộ cơ giới, đường vòng qua đất Lào. Nhằm chặn đứng tuyến chi viện chiến lược đường Trường Sơn qua vùng đất này, không lực Hoa Kỳ huy động hàng vạn tấn bom đánh phá, kể cả vũ khí hóa học, chất độc da cam, chất phát quang...

Người dân ở đây gọi “rốn” dioxin ở A Lưới là Patang – có nghĩa là “đất trắng”, nơi đất đai khô cằn vì nhiễm độc.

Năm 2007, Công ty Hatfield của Canada tiến hành thu thập các mẫu đất tại các căn cứ không quân cũ của Mỹ tại Việt Nam. Những kết quả đã chỉ ra các mức độ chất độc dioxin dẫn tới các bệnh ung thư lớn hơn rất nhiều các chỉ dẫn mà Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ đưa ra tại khu vực dân cư này.

Nghiên cứu của họ cho thấy trong sữa của một người mẹ sống tại khu vực gần sân bay chứa chất dioxin cao gấp sáu lần mức Tổ chức y tế thế giới (WHO) cho phép.

Sau đó, các nhà khoa học Hatfield và Việt Nam đã lấy mẫu từ gần 3.000 căn cứ quân đội cũ của Mỹ trên khắp miền Nam Việt Nam và đã xác định có 28 điểm nóang, bao gồm ba khu vực chứa chất dioxin cao chung quanh vùng dân cư tại Đà Nẵng, Biên Hòa và Phù Cát.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự phơi nhiễm chất dioxin làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư và các bệnh khác. Tuy nhiên có thể phải mất hàng chục năm thì những tác hại của nó mới biểu hiện trên cơ thể con người, và cũng có một số người bị phơi nhiễm sẽ không bao giờ chịu những tác hại của nó.

Các nhà khoa học tin rằng chất hóa học này phá vỡ quá trình phát triển tế bào và thậm chí có thể làm biến đổi cấu trúc nhiễm sắc thể (AND) ở người.

Những phát hiện này của họ đã đưa ra cách đánh giá di chứng của chất da cam ở Việt Nam như một vấn đề có thể giải quyết được và cấp bách. Thay vì tranh cãi chung quanh các di chứng bẩm sinh và các vấn đề sức khỏe khác, việc phát hiện ra tình trạng nhiễm độc dai dẳng này đã tập trung sự chú ý vào vấn đề hiện tại hoàn toàn giải quyết được.