Bảy bước đi để hàn gắn quan hệ Việt-Mỹ của Đại tướng John Vessey
Ngày 1-8-1987, Đại tướng John Vessey, Đặc phái viên của Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan, đặt chân xuống phi trường Nội Bài của Việt Nam.
Đây không phải là lần đầu tiên ông John Vessey có mặt ở Việt Nam. Người đàn ông sinh năm 1922 quê ở Minneapolis, bang Minnesota này có nhiều duyên nợ với mảnh đất hình chữ S nằm ven bờ biển Thái Bình Dương.
Nhập ngũ từ rất sớm khi mới 18 tuổi, John Vessey đã kịp tham gia thế chiến 2, chiến đấu trên chiến trường Bắc Phi và Italia. Sau chiến tranh, ông từng phục vụ trong lực lượng Mỹ ở Tây Đức, rồi ở chiến trường Triều Tiên.
Trong thời gian chiến tranh Việt Nam, John Vessey thuộc đơn vị pháo binh trong biên chế sư đoàn bộ binh số 25 quân đội Mỹ, tham gia một số trận chiến như trận Suối Tre năm 1967 trong cuộc hành quân Junction City của quân đội Mỹ đánh vào chiến khu C ở Tây Ninh.
Năm 1970, John Vessey được phong hàm Chuẩn tướng, chỉ huy lực lượng hậu cần quân đội Mỹ ở Thái Lan, sau đó tham gia các hoạt động quân sự tại Lào trong hai năm 1973-1974, nơi ông được phong hàm Thiếu tướng vào tháng 8-1974. Năm 1975, John Vessey được thăng Trung tướng, đảm nhiệm chức vụ Phó Tham mưu trưởng quân đội. Năm sau đó, 1976, John Vessey được phong hàm Đại tướng 4 sao chỉ huy các lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc. Ông phục vụ tại Hàn Quốc cho tới năm 1979, đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hoa Kỳ.
Tháng 6-1982, Tổng thống Mỹ R.Reagan bổ nhiệm John Vessey vào chức vụ Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hoa Kỳ và ông nắm giữ cương vị này cho tới khi về hưu vào tháng 10-1985.
Sau khi về hưu, Tổng thống Hoa Kỳ R.Reagan đã bổ nhiệm tướng John Vessey làm đặc phải viên Tổng thống chuyên về vấn đề tìm kiếm quân nhân Mỹ bị mất tích trong chiến tranh Việt Nam (MIA). Đó là lý do khiến cho tướng bốn sao về hưu John Vessey, 12 năm sau khi kết thúc chiến tranh, đã lần đầu tiên đặt chân trở lại Việt Nam vào tháng 8-1987.
Không như nhiều cựu binh Mỹ quay trở lại Việt Nam để thăm chiến trường xưa, nơi họ đã trải qua những năm tháng thanh xuân trong các cánh rừng bị trụi lá hay các chiến hào đầy bùn đất dưới làn đạn của đối phương, ông John Vessey trở lại Việt Nam với một sứ mệnh: hàn gắn vết thương chiến tranh, thúc đẩy, tiến tới bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ.
Vì mục tiêu đó, kể từ tháng 8-1987 cho đến 8-1994, Đại tướng John Vessey đã có tới 7 lần tới Việt Nam, thăm viếng nhiều địa điểm, gặp gỡ các quan chức Việt Nam nhằm thúc đẩy hoạt động nhân đạo. Trong khoảng thời gian đó, ông John Vessey tiếp tục giữ vai trò đặc phái viên dưới thời Tổng thống George H.W.Bush (cha) và Bill Clinton.
Bảy chuyến đi thăm Việt Nam trong nửa cuối thập niên 80, đầu thập niên 90 của Đại tướng John Vessey là bảy bước đi dọ dẫm đầu tiên trên một hành trình dài nhằm bắc những nhịp cầu bước qua quá khứ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, một quá khứ thấm đẫm vị đắng của sai lầm, tội lỗi và sự phục thiện của người Mỹ trên mảnh đất Việt Nam.